Hızlı Bilgi Molası Yazılar

A101 Market Zinciri Kime Aittir? Geçmişten Bugüne Uzanan Bir Perakende Tarihi Geçmişe dönüp bakmak bazen yalnızca ne olduğunu öğrenmek değil, bugün neden böyle bir dünyada yaşadığımızı anlamaktır; bir marketin rafları bile, dikkatle bakıldığında Türkiye’nin ekonomik ve toplumsal dönüşümünün küçük bir aynasına dönüşebilir. Bugün “A101 market zinciri kime aittir?” sorusu ilk bakışta oldukça basit görünür. A101 Yeni Mağazacılık A.Ş. tarafından işletilen zincirin sahiplik yapısında Aydın ailesi ve Turgut Aydın Holding belirleyici konumdadır. Ancak bu kısa cevap, A101’in nasıl ortaya çıktığını, kimlerin kurucu aşamada yer aldığını, mülkiyetin nasıl el değiştirdiğini ve A101’in Türkiye’deki indirim marketleri tarihinin neresinde durduğunu anlatmaya yetmez. Üstelik burada…

Bireyler İklim Değişikliğiyle Mücadele İçin Karbon Ayak İzlerini Nasıl Azaltabilir? Ekonominin Merceğinden Günlük Seçimlerin Büyük Sonuçları Kaynakların sınırsız olmadığını hayatın en sıradan anlarında bile fark ediyoruz. Bir bütçenin nereye harcanacağına karar verirken para sınırlı; gün içinde hangi işe zaman ayıracağımızı seçerken zaman sınırlı; şehirlerde ulaşım, enerji ve konut için kullanılan alan ve altyapı da sınırlı. Fakat çoğu zaman gözden kaçırdığımız başka bir kıt kaynak daha var: atmosferin güvenli biçimde taşıyabileceği sera gazı miktarı. Bu açıdan iklim değişikliği yalnızca çevresel bir mesele değil, aynı zamanda sürekli karşı karşıya kaldığımız bir seçim problemi. Arabayla gitmek zamandan tasarruf sağlayabilir fakat daha fazla yakıt…

Solidarist Korporatizm Ne Anlama Gelir? İnsan Psikolojisi Üzerinden Toplumsal Uyum Arayışının İncelenmesi İnsan davranışlarının ardındaki görünmeyen nedenleri düşündüğümde beni en çok etkileyen sorulardan biri şudur: İnsanlar neden bazen kendi bireysel çıkarlarından vazgeçip daha büyük bir toplumsal bütünün parçası olmayı kabul eder? Bir grubun içinde güven hissetme, ortak amaçlara bağlanma ve çatışmaları azaltma isteği nereden gelir? Bu sorular üzerine düşünürken solidarist korporatizm kavramı dikkat çekici bir pencere açar. Çünkü bu kavram yalnızca siyaset bilimi veya ekonomi alanına ait değildir; aynı zamanda insanın aidiyet ihtiyacını, çatışmadan kaçınma eğilimini ve sosyal düzen arayışını anlamak için psikolojik bir inceleme alanı sunar. Solidarist korporatizm, toplumdaki…

Düzgün Bir Yatma Şekli Nedir? Sağlıklı Uyku İçin Doğru Pozisyonun Bilimsel Rehberi Gece yatağa uzandığımda bazen aklıma şu soru gelir: “Acaba vücudum şu anda dinleniyor mu, yoksa sabaha kadar fark etmeden kendime yük mü bindiriyorum?” Gün içinde yorulan beden, uyku sırasında kendini yenilemeye çalışırken aldığımız yatış pozisyonu bu sürecin kalitesini doğrudan etkileyebilir. Sabahları boyun tutulmasıyla, bel ağrısıyla veya yorgunluk hissiyle uyanan birçok kişi aslında uyku süresinden çok nasıl uyuduğu sorusuyla karşı karşıyadır. Peki düzgün bir yatma şekli nedir? Sırt üstü yatmak mı, yan yatmak mı, yüzüstü uyumak mı daha sağlıklıdır? Herkes için tek bir doğru pozisyon var mıdır? Bu soruların…

Avarız Defterleri Nelerdir? Ekonomi Perspektifinden Osmanlı’nın Kaynak Yönetimi ve Günümüz Ekonomisine Yansımaları Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşarken aldığımız her kararın görünmeyen bir bedeli olduğunu fark ederiz. Bir ailenin bütçesini nasıl dağıttığı, bir işletmenin yatırım yapıp yapmama tercihi ya da bir devletin hangi alanlara kaynak ayırdığı aslında aynı temel soruya dayanır: Kıt kaynaklarla sınırsız ihtiyaçlar nasıl dengelenir? Geçmiş toplumların bu soruya verdiği cevaplar, yalnızca tarih kitaplarının konusu değildir; bugün ekonomi biliminin incelediği pek çok kavramın kökeninde benzer arayışlar vardır. Osmanlı Devleti’nde kullanılan avarız defterleri, bu kaynak yönetimi anlayışının önemli belgelerinden biridir. Bu defterler yalnızca vergi kayıtları olarak görülmemelidir. Aynı zamanda…

Faha’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda merak ettiğiniz “Kütahya Tavşanlı hangi ilçeye bağlıdır” konusunu sizin için araştırdık. Kütahya Tavşanlı Hangi İlçeye Bağlıdır? Bir Yolculuğun İçinden Gelen Cevap Eski Bir Defter, Yarım Kalan Bir Merak ve Tavşanlı’ya Uzanan Yol Kayseri’de yaşadığım evin küçük balkonunda, akşamın serinliğinde eski günlüklerimi karıştırmayı çok severim. Bazen yıllar önce yazdığım birkaç cümle, bana unuttuğum duyguları yeniden hatırlatır. 25 yaşındayım ve belki de bu yüzden küçük ayrıntılara büyük anlamlar yüklemeyi seviyorum. Bir insanın söylediği tek kelime, eski bir fotoğraf, yolda gördüğüm bir tabela bile günlerce aklımda kalabiliyor. Geçen yıl böyle bir akşamda, eski bir seyahat notlarımın arasında “Tavşanlı”…

Faha takipçilerine özel bu yazı, Demans hastası atak geçirir mi konusunda ayrıntılı bilgi arayanlar için hazırlandı. Demans Hastası Atak Geçirir mi? Demans Atakları, Nedenleri ve Günümüzdeki Yaklaşımlar Bir sabah evden çıkmaya hazırlanırken aklınıza şu soru takılabilir: “Dün sakin sakin oturan, sohbet eden babam bugün neden bir anda öfkeli, korkmuş ya da beni tanımıyormuş gibi davranıyor?” Ya da belki bir yakınının gözlerinde kısa süreli bir değişime şahit olmuşsunuzdur: Ses tonu farklılaşmış, çevresini anlamlandırmakta zorlanmış veya hiç beklenmeyen davranışlar sergilemiştir. Bu anlar çoğu kişi için “atak” kelimesiyle tarif edilir. Ancak Demans hastası atak geçirir mi? sorusunun cevabı, klasik anlamdaki epilepsi nöbeti ya…

Faha takipçilerine merhaba! Bu yazımız “Kâr payı dağıtımı nasıl yapılır” konusunu seven herkes için hazırlandı. Kârdan Pay Nedir? (Ve Neden Bunu Duyunca Hep Biraz “Acaba bana da düşer mi?” Diyoruz) İzmir’de yaşıyorum. 25 yaşındayım. Arkadaş grubunda biri “kâr” kelimesini ağzına alınca otomatik olarak herkesin gözleri hafif kısılır, sonra aynı anda tek bir soru yankılanır: “Bize ne düşüyor?” İşte tam bu noktada “Kârdan pay nedir?” sorusu teorik bir muhasebe terimi olmaktan çıkıp, günlük hayatın en insani merakına dönüşüyor. Çünkü kimse sadece ekonomi öğrenmek istemiyor; herkes biraz da o pastadan kendine düşen dilimi hayal ediyor. Benim içimde bu konuyu tartışan iki kişi…

Kayaköy’ün Alt Yanında Değirmeni Nerenin Türküsü? Bir Ege Hikâyesinin İzinde Bazı türküler vardır, daha ilk dizesini duyduğunuz anda sizi bir yere götürür. Bazen bir köy yoluna, bazen eski bir evin avlusuna, bazen de hiç görmediğiniz halde tanıdık gelen bir coğrafyaya… “Kayaköy’ün alt yanında değirmeni” türküsü de tam olarak böyle bir etkiye sahip. Sözlerinde geçen yer adı, insanın aklına hemen bir soru getiriyor: Kayaköy’ün alt yanında Değirmeni nerenin türküsü? Bu türkü, Ege’nin taşlı yollarından, eski köylerinden ve insan hikâyelerinden beslenen anonim halk ezgilerinden biridir. Özellikle Muğla ve çevresindeki halk kültürü içinde anılan bu türkü, sadece bir yer ismini anlatmaz; geçmişteki yaşam…

Değerli Faha takipçileri, bu yazımızda “Evdeki kurtlar neden olur” ile ilgili sık sorulan soruları yanıtlıyoruz. Evdeki kurtlar neden olur? Görünmeyen sorunların toplumsal yüzü Evde karşılaşılan küçük bir böcek, larva ya da kurt benzeri canlı çoğu zaman yalnızca temizlik problemi gibi değerlendirilir. Ancak “Evdeki kurtlar neden olur?” sorusunun cevabı sadece mutfakta unutulmuş bir gıda paketi ya da nemli bir köşe ile sınırlı değildir. Ev, içinde yaşadığımız toplumsal düzenin küçük bir yansımasıdır. Barınma koşulları, ekonomik imkânlar, bakım emeğinin paylaşımı, cinsiyet rolleri ve sosyal eşitsizlikler, evlerde karşılaşılan sorunları doğrudan etkiler. İstanbul’da yaşayan 29 yaşında biri olarak günlük hayatımda bu konunun aslında ne kadar…